KURD Di Arşîven Rusyayê Û Sovyetê De

Ev koma belge û dokumentên arşîva Sovyeta berê ên li ser meseleya kurd ku cara yekem ronahîya derve dibînin, ji bo xwendevanan û bi taybetî ji bo lêkolîneran bi feyde û gelek bi qîmet in. Bi min heyber û nêrîna ne rast ya gelek kes û hêzên siyasî, kesayetî û dîroknivîsên kurd bi van belgeyan ronî dibin û ji bilî vê em wan dikin ber bersiva kurdnasên Sovyetê jî. Ji derveyî vê jî bi giştî gelek bûyer û zanyarîyên nû û veşartî li ser dîrok û meseleya kurd derdixin. Diyar e gelek nivîskar û dîroknivîsên kurd gelek tişt li ser siyaseta kurd ya Sovyetê nivîsandine, ku bi naveroka belgeyan re li hev dikin. Her çend nivîsên wan bêfeyde bûn, lê di netîceya praktîkê ya siyaseta rojane ya Sovyetê de, bi taybetî peywendîyên Sovyetê bi rejimên dagirkerên Kurdis- tanê re, bêdengî û helwesta negatív ya desthilatdarên Sovyetê li hemberê meseleya rewa ya kurd ku ew han dane bi perspektíveke rexnegêrî û giran, bersiva wan îddîayên Sovyetê, partîyên komunîst ên Îran, İraq, Tirkîye û Sûrîyê, hinek hêzên çep ên wan welatan û hetta Kudistanê bidin, ku Sovyet yarmetîder û piştevanê kurdan bûye yan ji ber şert û mercên dijwar jê re li hev nehatîye yarmetî bide.