NASNAME Û REWŞA TRAJÎK _{Berawirdkirinek li Ser Romanên Mehmed Uzun, Yaşar Kemal û Îbrahîm Yûnisî}

Ev xebat, romanen Sîya Evînê O Ronî Mîna Evîne Tarı MÎna
Mirine yen Mehmed Uzun, Kimsecik 1-2-3 O Yılanı Öldürseler en
Yaşar Kemal O Xoş AmedÎ O Dildadeha yen ÎbrahÎm YünisÎ, bi
pewendÎya tÎpolojlk berawird dike.
Uzun, Kemal O Yünisı Kurd in, le nüneren edebıyaten ji
hev cihe ne. Uzun romanen xwe bi KurdÎ, Kemal bi Tirkı O
Yünisı jl bi Farisı dinivıse. Uzun bi zimane zikmakı, Kemal O
Yünisı jl bi zimane duyem nivıskarıyen xwe saz dikin. Herse
nivıskar jl di ware edebÎyate da xwe bi xwe digihınin. Bi gotina
Ehmede XanÎ ew "xudreste" ne. Ew wek se nivıskaren xwedÎye
serpehatÎyen balkeş, di jlyanen xwe da rastı dijwarıyen
cihereng ten. JÎyanen herse nivÎskaran bandor li kesayeta
wan a edebÎ jl dike. GuherÎn O veguherÎnen xurt, rüdan O
geşedanen dÎrokÎ pirsgirek O avanıya civakÎ yen manend,
di huneren wan da manendıyan dertÎnin. ErdnÎgarÎyen ku
ew tên dine O mezin dibin, navenda roma nen wan pek tÎnin
ku erdnÎgarÎya romanen Uzun Mezopotamya, ya Kemal
Çukurova O ya YünisÎ jl rojavaye Îrane ye.
Rewşa trajik ya ku di puxta jlyane da veşartiye ji mej
va ye renge xwe daye hunere ku em we wek hevparıyek di
roma nen Uzun, Kemal O YünisÎ da dibÎnin. Ew, ji rewşa trajik ya
jlyane tedigihıjin O wek manendÎyekÎ li ser bingeha berberî, eş
O weranıya civak O meriven Kurd en sedsala 20em, rewşen
trajik dihonin. Bi vÎ awayÎ, ji rewşen trajik en manend ku hatine
jlyÎn süd werdigirin O wan vediguhezınin cÎhana honake. Ew,
bingeha rewşen trajik bi nirx O pirsgireken nasnameyÎ ava
dikin. Herwisa ew di edebÎyaten xwe da hem rewşa trajik ya
jlyane bi xwÎneran didin tegihıştin, hem jl rewşa trajik ya meriv
O civaka Kurd, peşkeşı xwıneren Kurdı, Tirkı O Farisı dikin. Herse
nivÎskar dikin ku xwe ji deverÎye bigihınin gerdünÎye. Bi heman
awayÎ bi reya wergeren romanan xwe digihÎnin xwÎneren
cÎhane ku ev deqen wan, yek ji deqen trajik yen edebıyata
cÎhane ne.